uz
Кўзи заифлар учун
Алоқа-маркази
Ишонч телефони
(+99871) 202-50-60
Савол-жавоб

Савол-жавоб

Нақд пул мижознинг талаби ва талабномасида кўрсатилган вақт ичида берилади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 1996 йил 24 октябрдаги «Республикада нақд хорижий валюта муомаласини тартибга солиш чоралари тўғрисида»ги ПФ-1601-сонли фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси ҳудудида юридик ва жисмоний шахслар резидентлар ва норезидентлар, шу жумладан хорижий сармоялар иштирокидаги корхоналар томонидан барча турдаги ишлар ва хизматлар ҳақини, шу жумладан маош ва унга тенглаштирилган тўловларни беришда нақд хорижий валютада ҳисоб-китоблар ҳамда тўловларни амалга оширишлари қатьиян ман қилинган.


Мазкур тўловлар Ўзбекистон Республикасининг нақд миллий валютасида, шунингдек сўмларни республика тижорат банкларидаги тегишли ҳисобварақларга ўтказиш йўли билан амалга оширилиши мумкин. Норезидентлар учун тўловлар юқорида кўрсатилган тўлов шакллари билан бир қаторда хорижий валютани уларнинг Ўзбекистон Республикасидан ташқаридаги валюта ҳисобварақларига ўтказиш йўли билан амалга оширилиши мумкин.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 2 декабрдаги «Ўзбекистон Республикасининг туризм соҳасини жадал ривожлантиришни таъминлаш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-4861-сонли Фармонига асосан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида меҳмонхоналарда ва бошқа жойлаштириш жойларида хорижий фуқароларга ҳамда Ўзбекистон Республикасида доимий турар жойига эга бўлмаган, фуқаролиги бўлмаган шахсларга, жойлаштириш бўйича хизматларга шу жумладан туризм фаолияти субъектлари орқали ҳақ тўлаш фақат эркин алмаштириладиган валютада амалга оширилади, улар учун тўлов республиканинг таклиф этувчи давлат ва бюджет ташкилотлари томонидан амалга ошириладиган ҳолатлар бундан мустасно.

Амалдаги қонунчиликка кўра жисмоний шахслар Ўзбекистон Республикасига олиб кирилган ва жўнатилган, шунингдек Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқилган ва жўнатилган валюта бойликларига эга бўлиши ва ушбу валюта бойликларини эркин тасарруф этиши мумкин.


Халқаро пул ўтказмалари жисмоний шахслар томонидан ҳеч қандай тўсиқларсиз амалга оширилади ва халқаро пул ўтказмалари орқали юборилган пул маблағлари юборилган хорижий валютада қабул қилинади.

Қонунчиликка мувофиқ ташқи қарзни жалб этиш билан боғлиқ валюта операциясини амалга ошириш учун талаб қилиб олгунча асосий ҳисоб рақам очилган банкка ариза, қарз шартномаси ва унга тегишли ҳужжатларни топшириш лозим.


Бунда ҳужжат матни давлат ёки рус тилида баён этилган бўлиши, агар ҳужжат матни бошқа тилда баён этилган бўлса, у легаллаштирилган ёки унга белгиланган тартибда апостиль қўйилган бўлиши ҳамда давлат ёки рус тилига таржима қилинган ва нотариал тасдиқланган бўлиши керак.


Юқоридаги ҳужжатлар топширилгандан сўнг банк қарз шартномаси бўйича келиб тушган маблағларни корхонанинг ҳисоб рақамига ўтказади.

Қонунчиликка мувофиқ беғараз ёрдам олувчиларнинг ҳисобварақларига хизмат кўрсатиш Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият Миллий банки ва «Асака» акциядорлик тижорат банкларининг зиммаларига юкланган.


Шу муносабат билан, ҳисоб рақамингизга хорижий ташкилотлардан беғараз ёрдам маблағлари келиб тушганда Ўзбекистон Республикаси Ташқи иқтисодий фаолият миллий банки ва «Асака» акциядорлик тижорат банкларига махсус ҳисоб рақам очиш учун мурожаат этишингиз зарур. Ўз навбатида, келиб тушган маблағларни сизнинг махсус ҳисоб рақамингизга ўтказиш учун юқоридаги банкларга топшириқнома беришингиз лозим.

Ташқи савдо шартномалари бўйича ахборотларни Ташқи савдо операцияларининг ягона электрон ахборот тизимига (ТСОЯЭАТ) киритиш «Е-Контракт» ёки «ВЭД контракт» дастурлари орқали амалга оширилади. Ушбу дастурларда ишлаш тартиби хизмат кўрсатувчи банк томонидан тушунтирилади. Шунингдек, хизмат кўрсатувчи банклар Ташқи савдо шартномалари бўйича ахборотларни Ташқи савдо операцияларининг ягона электрон ахборот тизимига (ТСОЯЭАТ) киритишда ҳам ёрдам беришлари мумкин.

Резидент–жисмоний шахсларга тижорат банклар томонидан чет эл валютасини халқаро тўлов карталаридан фойдаланган ҳолда нақдсиз шаклда сотиш банкларнинг конверсион операциялар бўлимлари орқали амалга оширилади.


Бунда, резидент–жисмоний шахс чет эл валютасини сотиб олиш учун тижорат банкининг конверсион операциялар бўлимига шахсни тасдиқловчи ҳужжат (паспорт, Ўзбекистон Республикасида яшаш гувоҳномаси ёки Ўзбекистон Республикаси ҳарбий хизматчилари учун ҳарбий билет) мижознинг номига очилган халқаро тўлов картаси ҳамда валюта айирбошлаш операцияларини амалга ошириш учун миллий валютада банк ҳисоб-рақамида етарли миқдорда пул маблағлари мавжуд бўлган шахсий банк картасини тақдим этганда амалга оширилади.


Резидент-жисмоний шахсларнинг шахсий картасида етарли миқдорда миллий валютадаги маблағ бўлмаган тақдирда, шахсий карта эмитент банкнинг исталган филиалида нақд миллий валютани банк кассасига топшириш орқали тўлдирилиши мумкин.


Шахсий картада миллий валютадаги маблағ етарли бўлганда, резидент-жисмоний шахс томонидан банкка чет эл валютасини сотиб олиш учун ариза орқали мурожаат этилади.


Миллий валютадаги маблағ тижорат банкнинг операция бажариладиган кундаги чет эл валютасини сотиш курси бўйича тўлов терминали орқали ечиб олинади ва резидент-жисмоний шахснинг халқаро тўлов картасига ўтказиб берилади.


Банк ва резидент-жисмоний шахс ўртасидаги муносабатлар чет эл валютасида банк ҳисобварақларини очиш бўйича икки томонлама шартнома талаблари асосида тартибга солиниб, мазкур шартномада халқаро тўлов картасидан фойдаланиш қоидалари кўрсатилади.

Интернет «дўконлар»да товарларни харид қилишда онлайн тўловларни халқаро тўлов карталаридан (масалан, VISA, MasterCard ва бошқалар) фойдаланган ҳолда амалга ошириш мумкин. Мазкур карталар республикамизнинг банклари томонидан муомалага чиқарилади.

Ўзбекистон Республикасининг «Валютани тартибга солиш тўғрисида»ги Қонуннинг 15-моддасига мувофиқ, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида чет эл валютасини сотиб олиш ва сотиш бўйича операциялар, миллий валютанинг чет эл валютасига нисбатан чет эл валютасига бўлган талаб ҳамда таклифнинг жорий нисбати асосида шаклланадиган алмашув курси бўйича амалга оширилади.


Ўз навбатида, валюта бозоридаги талаб ва таклиф даражаси ҳамда аламашув курсининг ўзгариши мамлакатдаги макроиқтисодий вазият, хусусан тўлов баланси, шу жумладан, ташқи савдо балансининг ҳолати каби омиллар таъсирида шаклланиб боради.